Bé khóc không phải là vô cớ. Tiếng khóc là phương tiện duy nhất của bé trước khi biết nói, để thể hiện một sự đau đớn, khó chịu, bực bội, sợ hãi... Nếu không được đáp ứng, không được giải quyết những điều bé thông báo, thì cuối cùng bé khóc mệt cũng nín thôi. Nhưng như vậy sẽ làm cho bé cảm thấy mình bị bỏ rơi, mất lòng tin, mất sự quấn quít đối với những người có trách nhiệm phải bảo vệ bé và khó lòng gầy dựng được những cầu nối đối thoại.

Lúc đầu, tiếng khóc của bé không được biệt hóa lắm, nhưng chỉ sau vài tuần, bé đã biết chuyển lựa giọng khóc sao cho có tính chất thông báo hơn. Thí dụ, bé sẽ khóc thét để báo một sự đau đớn, sợ hãi; khóc to nhưng không hốt hoảng để báo là bé đói cần bú; khóc ề à khi muốn ngủ; khóc rấm rứt muốn đi tìm mẹ...

Không có một bà mẹ nào trên thế giới lại không hiểu được cuộc "đối thoại mật mã" này với con mình mà chẳng cần phải có ai chỉ bảo cho cả. Cái cầu nối đối thoại giữa bé và mẹ được hình thành rất sớm trước khi bé biết nói.

Khi bé bắt đầu líu lo tập nói, bé có thể phát ra được tất cả các âm thanh của mọi ngôn ngữ trên thế giới. Mà bé muốn nói lắm, thích nói lắm. Ngay trong tháng thứ nhất hay thứ hai sau khi ra đời, đã có những lúc thấy bé đầu lưỡi ra giữa đôi môi hé mở. Mỗi khi bé khép môi lại, thì nghe có tiếng gừ gừ rất nhỏ trong cổ họng, đồng thời có một bong bóng nước bọt nở ra ở trên môi. Các nhà chuyên môn gọi đây là một giai đoạn "trước líu lo" (pré-babillage) còn chưa ra tiếng và là cơ sở để bé tập nói sau này.

Tiếng líu lo nghe thấy được của bé bắt đầu từ tháng thứ ba và sẽ mau chóng trở thành những âm thanh thật sự, mà hay nghe thấy nhất và rõ nhất là các âm "ôôô", "aaa". Từ tháng thứ ba đến thứ sáu, bé tự luyện tập để phát ra các vần ba, ca, đa, ma, pa...

Giữa tháng thứ sáu và tháng thứ bảy, bé đã có thể ghép được các vần "mama", "papa". Nhưng phải sau 9 tháng, bé mới biết với ai thì gọi "papa" hay "mama". Lúc này, bé bắt đầu biết thay đổi âm lượng, âm sắc và tốc độ nói, giống như một nhạc trưởng chỉ huy dàn nhạc của mình. Ðến một tuổi, bé đã có thể biết dùng một số câu nói ngắn, nhưng phải hai tuổi thì mới có thể tự đặt ra vài câu nói đơn giản.

Như vậy đã qua rồi cái thời người ta coi trẻ sơ sinh chỉ là "một cái ống tiêu hóa" hay so sánh nó với một tờ giấy trắng, trên đó muốn viết gì cũng được. Thật ra, trẻ sơ sinh có những năng khiếu rất đặc biệt. Khi mới ra đời, bộ não của nó cân nặng bằng một phần tư khối lượng bộ não của người trưởng thành và chứa nhiều neurones thần kinh hơn bất cứ bộ não của một người lớn nào thông minh nhất.